Friday, 11 September 2009

Το σωστό(yin) και το λάθος(yang)!


Όταν η φίλη μου Αλεξάνδρα έκανε το πρώτο σχόλιο στο blog, παρατήρησα ότι θα μπορούσαν αυτές οι λέξεις να γίνουν ένα άρθρο. Να που μετατρέπονται λοιπόν μετά από πέντε μήνες λειτουργιάς του blog στην μούσα του παρακάτω κειμένου. Αναλύοντας την κινεζική θεωρία Yin Yang λοιπόν ξετυλίγεται το δώρο που λέγεται ζωή.

Η διάσημη θεωρία του Yin Yang περιγράφει τις αντιτιθέμενες ιδιότητες στα φαινόμενα. Το Yin και το yang ριζοβολούν μαζί, δεδομένου ότι δημιουργούνται μαζί σε μια ενιαία μετακίνηση, είναι συνδεδεμένα μαζί ως μέρη ενός αμοιβαίου συνόλου. Η συνεχής αλληλεπίδραση τους είναι η γενεσιουργός δύναμη της ύλης. Ποιος όμως δημιουργεί τις ανθρώπινες σχέσεις?

Η γνωστή θεωρία του κάλου και του κάκου αναφέρει επιγραμματικά πως κάθε πρόοδος συμπληρώνεται από μια υποχώρηση και κάθε άνοδος σχηματίζεται από μια πτώση. Αρχικά καταλαβαίνουμε πως και τα δυο αυτά συνυπάρχουν γύρω μας και απλά μια αφορμή δίνει περισσότερο χώρο στο ένα και λιγότερο χώρο στο άλλο και το αντίστροφο. Η ιδία η φύση έχει ορίσει μια ισορροπία στα πάντα. Γι αυτό όταν μιλάμε για την μέρα, δεν μπορούμε να μην κάνουμε νύξη για την νύχτα. Δεν θα μπορούσαν οι δυο αυτές οι έννοιες να είχαν μια λογική ερμηνεία αν τις βάζαμε χωριστά. Είναι σαν τον άντρα που ολοκληρώνεται με την γυναίκα και το αντίστροφο. Ο άντρας και η γυναίκα δεν θα μπορούσαν να αποδείξουν την φύση τους δίχως την παρουσία του άλλου.

Στις διαπροσωπικές σχέσεις υπάρχει κάτι ανάλογο. Ο άνθρωπος ως το πιο κοινωνικό ον στην φύση δεν είναι ικανός να αντέξει την μοναξιά. Οι φίλιες και οι έρωτες είναι στην ζωή κάτι αναπόφευκτο και τελικά μετουσιώνονται σε αναπόσπαστο κομμάτι όχι μόνο της μνήμης αλλά και της ίδιας της ιστορίας ενός ανθρώπου. Αυτή η συνεργασία τουλάχιστον δυο ανθρώπων, που μοιάζει τόσο εύκολη στα χαρτιά, είναι δύσκολη στην πρακτική και στην υγιή λειτουργιά της. Μπορεί για ορισμένους να φαντάζει ακατόρθωτο και όμως με λίγη θέληση όλα μπορούν να συμβούν. Άλλωστε έχουμε μια ακαταμάχητη εσωτερική ενεργεία για να το επιτύχουμε και μια αιωνία ανάγκη για να τα ζήσουμε όλα αυτά.

Αγάπη’ η λέξη που αρχίζει το παιχνίδι της γνώσης, γιατί κακά τα ψέματα όσο περισσότερους γνωρίσουμε τόσο καλυτέρα μαθαίνουμε τον εαυτό μας Μια δυνατή λέξη που ενώνει διαφορετικούς ανθρώπους, κάλους και κακούς, εξωστρεφείς και εσωστρεφείς, περιέργους και «έξω κάρδια». Σπάζοντας τα δεσμά της στείρας μοναδικότητας φέρνει τους ανθρώπους πολύ κοντά και τους προετοιμάζει λίγο λίγο στο μονοπάτι της δημιουργίας, όπου σύντομα θα μετατραπεί σε ευτυχίας. Βεβαία θα αναρωτιέστε πως θα καταφέρουμε αυτόν τον στόχο, ποιο θα είναι το σωστό βήμα που πρέπει να κάνουμε και ποιο το λάθος που πρέπει να αποφύγουμε. Αλλά δεν γίνεται να μιλάμε για «πρέπει» σε ένα τέτοιο θέμα. Οτιδήποτε και αν κάνεις φρόντισε το να το κάνεις γιατί εσύ το θέλεις και αν σε σένα βγει λάθος, παρηγοριά σου θα είναι ότι σε κάποιον άλλον βγήκε σωστό. Κυρίως όταν κάνεις ότι λέει η κάρδια σου δεν συνηθίζεις να το μετανιώνεις.

Δες για παράδειγμα τον φίλο σου. Του αρέσει η ποπ μουσική, να καίγεται στο ιντερνέτ και να αράζει στην καφετερία με τις ώρες. Εσύ πάλι θέλγεσαι από την ροκ σκηνή, ο υπολογιστής μοιάζει με έναν άχαρο ξένο που δεν του λες ούτε καλημέρα και στην καφετερία θα πας για να πιεις τον καφέ σου και να πεις τα νέα σου. Δυο άνθρωποι που είναι σαν ένα προσωποποιημένο χάσμα καταφέρνουν να συμβιώσουν μια σχέση. Αναρωτήθηκες ποτέ τον λόγο? Σίγουρα δεν έδωσες μέρος του χρόνου για να το αναρωτηθείς διότι πολύ απλά έβαλες ορθά τις επεξηγήσεις και τα «γιατί» σε δεύτερη μοίρα καθώς την πρώτη θέση έλαβε η χαρά που σου δίνει όταν συναντιέστε. Αυτός είναι ο ορισμός του κάλου λοιπόν. Κάτι που το μυαλό σου δεν αφήνει να σκεφτείς και η ψυχή σου είναι συνένοχος στην αυθόρμητη αλλά χαρμοσύνη πράξη.

Τελικά κανένας δεν μπορεί να γίνει σοφός οριοθετώντας το κακό και το καλό. Γίνεται καλύτερος άνθρωπος αυτός που θα αναγνωρίσει πως το καλό είναι αυτό που τον χαροποίει, που τον κάνει να κλαίει, να στεναχωρηθεί, να νιώσει την πραγματικότητα. Διότι θα ζήσει τις χάρες και τις λύπες της ζωής στ’αληθεια και όχι τις πλάνες που λένε πως τα πάντα και παντού υπάρχει και κάτι κακό. Όλοι μας οφείλουμε να αποχωριστούμε το αίσθημα της διστακτικότητας και της ανασφάλειας που μας διακατέχει και να ζήσουμε. Και αν κάθε εμπόδιο είναι για καλό, τότε προσωπικά εύχομαι να σκοντάφτω συνεχώς.

Sunday, 16 August 2009

H δημοκρατία του «ΕΓΩ»


Κατά την διάρκεια της κλασσικής εποχής εμφανίζεται μέσω του Περικλή ένα νέο πολίτευμα. Μια νεωτεριστική, φιλελεύθερη και αναζωογονητική πολιτική θεώρηση για την τότε πόλη-κράτος Αθήνα. Καθώς ο ίδιος ο λαός διοικούσε τον εαυτό του ένιωθε αυτάρκης και παντοδύναμος μετά από αιώνες μοναρχίας και τυραννίας. Μήπως όμως η δημοκρατία όπως και ο όρος εγωισμός δεν είναι ότι φαίνεται?

Από τον 5ο αιώνα μέχρι σήμερα η μορφή του πολίτικου συστήματος δεν δείχνει να διαφέρει πολύ. Η δημοκρατία δέσμια στην κυριαρχία των λίγων μετουσιώνεται σε εχέγγυο και γίνεται μια στυγερή και σιωπηλή δολοφόνος. Ο εκάστοτε δυνατός μηχανεύεται διαφόρους τρόπους , θεμιτούς και αθέμιτους, έτσι ώστε να θύσει σε το χάσμα των τάξεων στον πλήρη έλεγχο του. Το στρατηγικό πλάνο πολύ απλό και η επιτυχία του καθόλα σίγουρη. Προσφέρω δικαιώματα στον πολίτη ώστε να έχει τα εφόδια να δημιουργήσει μια ταυτότητα στο κοινωνικό του σύνολο. Στην συνεχεία αποκτά την κοινωνική συνείδηση, λογω της ελευθερίας που του δίνεται, και αρχίζει να προσφέρει προς το κοινό όφελος. Όπου το κοινό όφελος μπορεί στην τελική να αποτελέσει ατομικό συμφέρον του ιδίου αλλά και άλλων μικρότερων ομάδων. Αφήνω, λοιπόν, να υπάρχει ένα παραθυράκι, σαν τα μικρά γράμματα κάτω από μια εντυπωσιακή και πομπώδη διαφήμιση, ώστε να προλάβω να τον χαλινώσω όταν εκείνος κάνει να παραστρατήσει.

Άλλωστε, οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν καλά πως ο πολίτης με περίσσειες ελευθερίες έχει έμφυτη την έπαρση μέσα του. Ολόκληρο το αρχαίο δράμα έξαλλου βασίστηκε πάνω στην αλληλεπίδραση της έπαρσης και της ύβρις. Η μεγάλη ιδέα ενός ατόμου αποτελούσε το δράμα ενός άλλου την ιδία χρονική στιγμή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι εκείνο της δυστυχισμένης Αντιγόνης και του υπερόπτη βασιλιά Κρέοντα. Γι αυτό οι πολιτικοί ηγέτες κρατών έχουν θύσει ορισμένα όρια (μέσω άγραφων & γραπτών νόμων και άλλων τροπολογιών) στον πολίτη για να τον έχουν στο χέρι ανά πάσα στιγμή. Το πολίτικο παιχνίδι θα μπορούσε να παρομοιαστεί και με ένα παιχνίδι επιτραπέζιου τένις όπου μεν χτυπάς το μπαλάκι δίνοντας το δικαίωμα στον αντίπαλο να την χτυπήσει αλλά για να νιώθεις έτοιμος για την αντεπίθεση πρέπει να πάρεις θέση πρόληψης για το που θα χτυπήσει το μπαλάκι.

Όμως δεν έχω σκοπό να ανακαλέσω κομμάτια της ιστορίας αλλά να παραθέσω ένα προοίμιο για μια περαιτέρω ανάλυση στην έννοια εγωισμός. Βάσει των καλύτερων Ελληνικών λεξικών του κόσμου εγωιστής θεωρείται η υπερβολική τάση κάποιου για τον εαυτό του. Πως όμως μια τάση μπορεί να είναι τόσο προσωπική όταν η ιδία η ανθρωπινή σκέψη είναι υπερβολικά επιρρεπής από το περιβάλλον? Πόσο ελεύθεροι είμαστε τελικά για να έχουμε την ικανότητα έκφρασης απολύτου ενδιαφέροντος για τον εαυτό μας? Κάποιοι θα φέρουν αντιρρήσεις για την αμφισβήτηση της λέξης υποστηρίζοντας πως πάντα το αποτέλεσμα μιας εγωιστικής πράξης είναι το προσωπικό συμφέρον του δράστη, αλλά όταν μια πράξη συντελείται με αίτια κάποιες επιρροές που δέχεται το άτομο πως μπορούμε να «βαφτίσουμε» την κίνηση του απόλυτα προσωπική. Είναι σαν να μιλάμε για μια επιχείρηση όπου ακμάζει και γι αυτό είναι υπαίτιος μόνο ο μάνατζερ της και κανένας από τους υπόλοιπους συνεργάτες.

Αν προσέξουμε πιο βαθειά την περίοδο εμφάνισης του υπερβολικού μας «εγώ» θα συμπεραίνουμε πως εκδηλώνεται σε φάσεις αντίδρασης είτε για κάποια συμπεριφορά είτε για κάποιο πρόσωπο. Αυτή η κατά περιόδους αποκάλυψη αυτής της πλευράς μας αποδεικνύει ότι ο εγωισμός δεν είναι μια πάγια ανθρωπινή κατάσταση αλλά μια εύθραυστη μάσκα με ανασταλτικούς μηχανισμούς. Ένα τέτοιο τεκμήριο δεν αναδεικνύει μόνο ότι τα ποσοστά επιρροής των άλλων πάνω μας έχουν γενεσιουργή και καταστροφική παράλληλα δυνατότητα αλλά και την ανάγκη μας να συνεργήσουμε στον ρολό του εγωιστή για να βρούμε κάτι μέσα μας. Ακόμα και αν είμαστε άνθρωποι, όπου κοιτάζουν προς τα πάνω, κάνουμε και μια παράλληλη κίνηση που λέγεται ενόραση. Διότι τελικά ο εγωισμός έχει ένα βαθύτερο νόημα στο «είναι». Δεν σχετίζεται με το επιφανειακό ενδιαφέρον αλλά είναι η απαρχή ενός εσωτερικού συλλογισμού του ηθοποιού, όπου είναι δυσδιάκριτος στον απρόσεκτο θεατή.

Συνοψίζοντας, θα λέγαμε ότι υπάρχει πάντα μια αλλόκοτη κρίση στον άνθρωπο που τον κάνει να δοκιμάζει πολλές μάσκες στην ζωή αναζητώντας τελικά τον ίδιο του τον εαυτό. Αυτό όμως που όλοι γνωρίζουμε είναι ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει μονός του, όποτε πρέπει να πετάξει τις μάσκες του και να δείξει ότι είναι πραγματικά. Να συνεργαστεί με την αλληλοπεριχώρηση που ορίζουν οι σχέσεις και να αποχωριστεί την εύκολη λύση του εγωισμού. Ίσως τα πάντα να είναι δύσκολα, ίσως πάλι να είναι εύκολα μα το ζήτημα δεν τίθεται εκεί αλλά στην χαρά που σου προσφέρουν όλα αυτά. Γι αυτό αφέσου στους άλλους, επένδυσε πάνω τους δίχως συμπεριφορές αυτό-αποκλεισμου και είμαι σίγουρος ότι η μετοχή της ευτυχίας σίγουρα θα αρχίσει να ανεβαίνει γλυκέ μου εγωισμε.

Monday, 3 August 2009

Τα τεσσερα ΔΕΝ των γυναικων!


Με αφορμή την συνεχή απορία των αγοριών στο ερώτημα τι στο καλό θέλουν οι γυναίκες από τους άντρες γράφεται αυτό το κείμενο. Μιας που δεν μπορούμε να μπούμε στα θέλω και τις επιθυμίες των γυναικών, αναλύουμε τις εμπειρίες (χωρίς νοθείες!!) ώστε να καταλήξουμε στα τέσσερα ΔΕΝ των γυναικών, που έχουμε όσο να ναι βιώματα. Μπορεί για κάποιους να μην είναι ορθά ορισμένα, είτε όλα από τα παρακάτω αλλά σας εγγυούμαστε πως υπάρχουν διότι όπως λέει και ο Καβάφης σε μια από τις γήινες εξομολογήσεις του «Ότι δεν δω, δεν θα το πιστέψω».

Οι γυναίκες ΔΕΝ θέλουν να έχουν μεν ένα σίγουρο χαρτί αλλά παράλληλα αναζητούν και την ασφάλεια που θα τους εμπνέει ένας άντρας. Μιλάμε για μια απαράμιλλη κυκλοθυμία όπου από την μια πλευρά χαρίζει στην γυναίκα το άγχος και την ανησυχία για τον άντρα με τον όποιο «ασχολείται» και από την άλλη πλευρά θέλει να βρίσκει την ηρεμία της με την εμπιστοσύνη της «κλεμμένη» από εκείνον. Ξέρουμε ότι το παιχνίδι της σκέψης για το αν όντως βρίσκεσαι στο μυαλό του άλλου δημιουργεί ένα «σασπένς» μέσα στην σχέση και κάνει πιο δραστήριους τους συντελεστές της. Από την άλλη, όταν ο άλλος κερδίζει την εμπιστοσύνη σου νιώθεις ότι μπορείς να πατήσεις πάνω του (χωρίς να τον λιώσεις βεβαία), και να του εκμυστηρευτείς του φόβους σου και τους προβληματισμούς σου γυρίζοντας ότι θα είναι εκεί να σε ακούσει.

Οι γυναίκες ΔΕΝ θέλουν άντρες που να ξέρουν που πατούν στα πόδια τους . Λες και είναι έμφυτη ανάγκη να βοηθούν την πνευματική πρόοδο του έτερου φύλου. Κάτι σαν δάσκαλοι στις διαπροσωπικές σχέσεις υποστηρίζοντας πως η ωριμότητα του ανδρός χωλαίνει μπροστά στη δική τους. Μιας που και επιστημονικά έχει αποδεδειχθεί ότι το κορίτσι είναι εξυπνότερο στα πρώτα χρόνια της παιδικής ηλικίας από ότι των αγοριών. Επικαλούμενες λοιπόν την μεγαλύτερη προσοχή που δίνουν στα πράγματα μετουσιώνονται σε «σκύλες» που είναι έτοιμες να σε κατασπαράξουν αν δεν κάνεις αυτό που σου πρεσβεύουν εκτός και αν γνωρίζεις τα τεχνάσματα ώστε να τις ημερέψεις. Εκεί σου βγάζουν το καπέλο και για να σε λυτρώσουν αρχίζουν τα χάδια και τις γλύκες.

Οι γυναίκες ΔΕΝ θέλουν άντρες ξενέρωτους. Ξέρεις εκείνους τους άντρες που δείχνουν την αγάπη τους με πράξεις όπως η τέχνη, η υποστήριξη στην δύσκολη στιγμή κ.α. Αυτοί θεωρούνται παρωχημένοι και βαρετοί. Αν ο άντρας δεν χρησιμοποιήσει λίγο βία, δεν κατακτήσει δηλαδή την γυναίκα με μπουνιές και κλωτσιές από άλλον (ακόμα και αν είναι δεσμευμένη μαζί του) δεν πρόκειται να αποτελέσει κάποιον του γούστου τους. Διότι ενδόμυχα αναζητούν κάποιο θηριώδες ζώο που μπορεί να την προστατέψει σωματικά αλλά θα είναι «λίγος» για την ψυχική της επιμέλεια και φροντίδα. Έχοντας κάποιον που δεν θα είναι εξυπνότερος από εκείνη δεν θα υπάρχει περίπτωση ζηλοφθονίας ή έστω πρόκλησης για ανταγωνισμό και έτσι φιλήσυχα θα παίρνει ο καιρός όμορφα μέχρι να βαρεθούν.

Οι γυναίκες γενικά ΔΕΝ αναζητούν την μετριότητα. Άντρας που δεν έχει πρόσωπο, δεν μπορεί να σταθεί σε μια σχέση. Όσο όμορφος και κάλος άνθρωπος να είναι πρέπει να τηρεί κάποια «στάνταρ» για να εξελιχτεί σε κάτι. Όμως, στην περίπτωση που βρουν τελικά τον ιδανικό άντρα (ξέρεις εκείνον τον επιχειρηματία με τις γνωριμίες, τις 3 Ferrari, και την βίλα στο Λαγονήσι) χαίρονται μέχρι δακρύων. Βεβαία τα δάκρυα κάποια στιγμή δεν θα αργήσουν να κυλούν για άλλους λογούς διότι ο αξιαγάπητος τους Καισαρίωνας δεν θα έχει μοναδική ασχολία εκείνη. Εννοώντας πάντα, πως μπορεί να έχει κάποια χόμπι το παιδί είτε δουλείες στο εξωτερικό. Για να μην πάρουμε την ακραία περίπτωση της τρίτης (και τέταρτης και πέμπτης και ούτω καθεξής) κοπέλας όπου αναγκάζεται να διχάζεται ο άνθρωπος και κάποια στιγμή εκρήγνυται.

Για να μην παρεξηγηθούμε λοιπόν, οι γυναίκες όπως και οι άντρες έχουν κάποιες ιδιαιτερότητες και στερεότυπα τα όποια δεν έχουν εξαλείψει ακόμα από τις ιδεολογίες τους. Αν εκείνες και εκείνοι με την σειρά τους πιστεύουν ότι είναι καλά δικαίωμα τους αλλά για εκείνους που ακόμα αμφιταλαντεύονται για το τι φταίει και δεν μπορεί να ορθοποδήσει η σχέση τους , του αρκεί να δει τι κάνει ο ίδιος και αν δεν είναι αυτός ο υπαίτιος να αλλάξει πορεία πλεύσης.

***Προς Θεού δεν θέλουμε κάποιος/α να παρεξηγηθεί, αλλά να προσθέσει είτε μια δική του εμπειρία είτε ένα το δικό του σχόλιο.

Friday, 17 July 2009

Η διαπαιδαγώγηση αποτελει το βημα προς την κοινωνικη εναρμονιση


Στη σύγχρονη εποχή ο θεσμός της οικογένειας είναι φανερό πως περνάει από μια κρίση και κάνει μια προσπάθεια προσαρμογής σε μια συνεχή αλλαγή που επιτακτικά αποκαλύπτει την ανάγκη της. Σε κάθε κρίση δύο είναι τα τελικά στάδια, η ακμή ή η καταστροφή. Για να αποφύγουμε τη δεύτερη κατάληξη, όμως, πρέπει να βρούμε μια βάση για να πατήσει πάνω η ελπίδα μας για κάτι καλύτερο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το θεμέλιο δεν είναι μια άπιαστη οντότητα που δύσκολα συναντούμε. Έχουμε όλοι περάσει από αυτή την εξέλιξη και τώρα έχουμε είτε φίλους μας, είτε γνωστούς μας, είτε συγγενείς μας, είτε μαθητές μας στο στάδιο αυτό. Ο λόγος, λοιπόν, στα παιδιά της νέας γενιάς που θεωρούνται, κατά την ταπεινή μου γνώμη, το ισχυρότερο εχέγγυο για μια καλύτερη κοινωνία.

Αρχικά, πρέπει να τονίσουμε πως τα παιδιά αυτά έχουν δυο μοναδικές ιδιότητες, μια αψεγάδιαστη επιμονή και μια ακούραστη υπομονή. Αυτές τους προσφέρουν τη δυνατότητα να μην τα παρατούν, όποια κι αν είναι η αντιξοότητα, όποιο κι αν είναι το εμπόδιο που συναντούν, ορμώμενοι μόνο από το στόχο τους να πετυχαίνουν τελικά το σκοπό τους. Ένα τρανταχτό παράδειγμα είναι το παιδί που ζητά από τους γονείς του ένα παιχνίδι. Γνωρίζει πως είναι δύσκολο να πείσει τους γονείς του. Κι όμως αρχικά τους το αναφέρει χωρίς δισταγμό. Αργότερα χωρίς φόβο επιχειρεί και δεύτερη έκφραση της επιθυμίας του. Οι σκληροί γονείς δεν του κάνουν το χατίρι. Εκείνο με πείσμα προσπαθεί ακόμα. Κατορθώνει, παράλληλα, πράγματα που χαροποιούν αρκετά τους γονείς του και τελικά, νιώθουν πως το αξίζει. Η αγορά του παιχνιδιού χαροποιεί και τις δυο πλευρές στο τέλος, τους γονείς, διότι βλέπουν το παιδί τους να προσπαθεί για κάτι που θέλει και το παιδάκι, γιατί νιώθει τη νίκη πιο κοντά από ποτέ.

Εκτός από το πείσμα όμως, η καλλιέργεια του εγωισμού με μέτρο είναι ένα σημάδι πως στο μέλλον το παιδί θα μεγαλώσει με ιδανικά και αξίες που θα το εντάξουν στην κοινωνία πιο ομαλά. Έτσι, με φίλο το χρόνο και με περισσότερα ψυχικά λάφυρα θα ικανοποιήσει την εκάστοτε επιθυμία του. Στο παιδί του σήμερα παρατηρούμε, βέβαια, μια διελκυστίνδα που τείνει προς τον απόλυτο εγωισμό και αυτό είναι ανησυχητικό. Ενώ δηλαδή νιώθει την ανάγκη να παίξει πολλές φορές ομαδικά παραπλανάται από ψηφιακά παιχνίδια και νομίζει ότι ένας υπολογιστής ή μια παιχνιδομηχανή μπορεί να αποτελέσει τον αυριανό του φίλο. Όταν αρχίσει να εθίζεται λοιπόν σε αυτή την ιδέα χάνει το όριο του επιτρεπτού και αρχίζει να γίνεται βίαιο. Η βία είναι κάτι που θέλουμε να απαλλοτριώσουμε, όμως, γι αυτό και ενθαρρύνουμε τις ομαδικές ασχολίες, για παράδειγμα ένα άθλημα. Η συμμετοχή του σε όλο και περισσότερα κοινωνικά σύνολα, όχι μόνο θα ανοίξει την κοινωνική «αγκαλιά» αυτής της παιδική ψυχής, αλλά θα αποκαλύψει και πολλά ταλέντα του.

Μέσα λοιπόν από έναν χαρακτήρα μέτριου εγωισμού, αχαλίνωτου πείσματος και ακμαίας υπομονής μαθαίνει το παιδί να ελίσσεται στο σκληρό κόσμο. Αξιοποιώντας τις ιδιότητες του παιδικού μυαλού που αντλεί γνώσεις σα σφουγγάρι, ο γονιός πρέπει να του προσφέρει επιπλέον τις κατάλληλες εμπειρίες, ώστε όλα αυτά να μετατραπούν σε βιώματα. Με αυτόν τον τρόπο αποκτά το παιδί κριτήρια. Δε μεγαλώνει απλά, αλλά ωριμάζει. Και τέλος από τα προκείμενα λάθη του μαθαίνει τον εαυτό του. Αναζητά και, επιτυχώς, βρίσκει τις αδυναμίες του, διδάσκεται την ‘αυτό-ψυχογραφία’ και δημιουργεί με ορθή αυτογνωσία μια δυνατή αυτοεκτίμηση. Ένας αυτοσεβασμός που θα αποτελέσει εν μέρει τον έλεγχο των πράξεων του και την οριοθέτησή τους.

Εν κατακλείδι , τα παιδιά είναι οι μαθητές και οι γονείς οι δάσκαλοι. Μην κάνετε λοιπόν κενά στις διδακτικές ώρες. Το διάλειμμα χρειάζεται, αλλά δεν πρέπει να είναι χρόνιο. Τα παιδιά έχουν την όρεξη να μάθουν και να δημιουργήσουν πρότυπα. Ας πετάξουμε λοιπόν τις μάσκες και ας αντικρίσουμε όλοι/η την αλήθεια. Αν δεν μπορούμε να κοιτάξουμε την εσωτερική αλήθεια, το εξωτερικό μας περιβάλλον δε θα είναι τίποτα παραπάνω από μια πλάνη. Σκεφτείτε τους λόγους του φαινομένου του παλιμπαιδισμού και στη συνέχεια θα ανακαλύψετε ότι αυτό που λείπει από τη νέα γενιά είναι μια φροντίδα, μια σχετική επιμέλεια λίγο πριν ανοίξει το παιδί την πόρτα του στο αναίμακτο αύριο.